X
تبلیغات
دانایی - نکات مهم در املای فارسی
آموزشی - ادبی - علمی

به نام   خداوند   جان   آفرين

                املاي فارسي يكي از مهم ترين و اصلي ترين درس هاي دوره ي ابتدايي است كه در كسب مهارت در اركان ديگر زبان آموزي مؤثر است .، آشنا بودن معلم به ويژگي ها و روش هاي تدريس اين درس مي تواند در فرآيند آموزش آن كارآمد و اثر بخش باشد .

               هدف كلي در آموزش املاي فارسي “ نوشتن درست صورت كلمات و جملات ” ؛ يعني ، املاي صحيح كلمات است .

 املا داراي فوايد زيادي است كه از آن جمله است :

          1 دانش آموز شكل درست كلمات و جملات را مي آموزد .     

          2 مهارت گوش كردن را كسب مي كند  .

          3- هماهنگي بين چشم ، گوش ، مغز، دست و     را افزايش مي دهد .   

          4 تلفّظ درست كلمات و جملات را مي آموزد .

         5- مهارت تبديل گفتار به نوشتار را كسب مي كند .

         6 دقّت و حافظه را تقويت مي كند  .

         7 -  موجب درك بيشتر شنيده ها مي شود .

         8 از طريق به كار گيري خط تحريري  هنر خوشنويسي را مي آموزيم  .

          9 موجب  كسب مهارت در پاكيزه نويسي و صفحه آرايي مي شود  .

        10- خواندن و قرائت متن تقويت مي شود .

    براي رسيدن به اهداف املاي فارسي و آموزش كارآمد و اثر بخش آن نياز داريم كه به اصول و مباني درس املا پاي بند باشيم كه به پاره اي از اين اصول و مباني اشاره مي شود :

1 در آموزش آن از رسم الخط نوين و حاكم بر نظام آموزشي و كتاب هاي درسي كشور تبعيت كنيم  .

2- در خواندن املا توجه كنيم كه واحد سخن جمله است نه كلمه پس بهتراست جمله را يك جا بخوانيم نه آن كه كلمه به كلمه و منقطع .

3 در خواندن املا فرآيند هاي واجي سخن را كه در گفتار وجود دارد، تغيير ندهيم و بر اساس آن ها بخوانيم تا دانش آموز با زبان گفتار به صورت طبيعي آن آشنا شود . ( از آوردن فرآيند هاي غير اجباري بپرهيزيم .)

               فرآيند هاي واجي مهم :  افزايش ( سياست ، دانايان و    ) كاهش (   دستگيره ،   قندشكن ، ) ابدال( انبار ،اجتماع ، )  ادغام (   بدتر ،  ياد داشت  ،     )  

4 در هنگام خواندن املا از قدم زدن و  حركت هايي كه با عث اختلال و پژواك در صدا و نرسيدن آن به دانش آموز مي گردد ، بپرهيزيم و در مكاني مناسب قرار گيريم تا دانس آموز بتواند حركت لب هاي مارا ببيند .

5 خط مناسب براي نوشتن املا خط تحريري است پس به دانش آموز بياموزيم كه به اين خط بنويسد نه به خط شكسته .

6 هر جمله يا تركيب را فقط دو بار بخوانيم نه بيشتر تا در تقويت دقّت مؤثر باشد

7 در خواندن و تلفّظ از لهجه هاو گويش هاي محلّي و صورت عاميانه ي واژه ها و تركيب ها و جمله ها بپرهيزيم و حتما از زبان و لهجه ي معيار استفاده كنيم .

زبان معيار زبان نظام آموزشي كشور و تحصيل كرده ها و رسانه ها و صدا و سيما و زباني كه به غير فارسي زبان ها آموزش مي دهيم ، مي باشد .

8 با تغيير در خواندن ، شكل نوشتاري كلمات را به دانش آموزان يادآور نشويم ؛ مثلا ، سر هم نويسي يا جدانويسي و تلفظ عربي براي واج هايي كه در حروف فارسي چند شكل نوشتاري دارند . تغيير در خواندن بسياري از اهداف املا را با مشكل روبه رو مي كند و آموزش املا ناكارآمد مي شود .

9   از آوردن املاي يك كلمه اي براي تعديل در متن املا بپرهيزيم .

10- براي تعديل و ايجاد تناسب در متن املا جهت ارزشيابي و براي كلماتي كه اهميت املايي دارند و در متن املا منظور نشده اند مي توانيم از گروه كلمه استفاده كنيم و حداكثر بيست مورد به متن املا بيفزاييم .

   

  گروه كلمه تركيبي است كه جمله نيست و بين كلمات آن به نحوي رابطه ي معنايي وجود دارد :

      ترادف ( حيات و زندگي ) تضاد( حيات و ممات ) تضمن ( شهر وكشور ) موصوف و صفت ( حيات زود گذر )

مضاف و مضاف اليه ( حياط منزل ) تناسب ( گل و باغ )

11- تعداد واژه هاي مهم و داراي اهميت املايي در يك متن املايي بيش از بيست واژه نباشد .

12 معلم سرعت خواندن املا و دفعات خواندن آن را تابع سرعت نوشتن دانش آموزان قرار دهد . اين كار را مي تواند با توجه به يك يا چند دانش آموز انجام دهد .

13 استفاده از دانش آموزان براي تصحيح املا مي تواند در آموزش املا و كمك به معلم در كلاس هاي شلوغ مفيد باشد . البته اين كار بايد با نظارت كامل معلم انجام شود .

14 علائم نگارشي در خواندن املا به طور كامل رعايت شود و معلم سعي كند با نظارت بر كاربرد نشانه ها در متن املا آن ها را عملي به دانش آموز بياموزد .

15 معلم بايد در خواندن املا علاوه برشكل درست واحد هاي زنجيري گفتار ( واج ، تكواژ ، واژه ، گروه ، جمله و جمله ي مستقل ) واحدهاي زبر زنجيري يا عوامل فرا زباني را به صورت صحيح و كامل به كار ببرد .

  واحد هاي زبر زنجيري : آهنگ ، تكيه ، مكث ، شدت و ..

برخي از ويژگي هاي مهم رسم الخط به كار گرفته شده در املاي فارسي :

1 رعايت موازين دستور زبان فارسي .

2 رعايت استقلال كلمه .

3- همخواني نوشتار با گفتار .

4- پيروي واژگان بيگانه از خط فارسي .

5 آساني در خواندن و نوشتن .

6 گزينش بهترين شكل نوشتاري .

7 انعطاف پذيري .

8 چشم نوازي و زيبايي خط .

منابع و مراجع مهم در درس املا ؛

1 در آمدي بر چگونگي شيوه ي خط فارسي ، مير شمس الدين اديب سلطاني ، انتشارات امير كبير .

2 - در باره ي زبان فارسي ( املا ، انشا و ترجمه ) ، مهدي درخشان ، انتشارات دانشگاه تهران .

3 - دستور خط فارسي ، سليم نيساري ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي .

4 راهنماي خط و املاي فارسي ، حسين داوودي ، دفتر برنامه ريزي و تأليف كتب درسي .

5 شيوه ي آموزش املاي فارسي و نگارش ، احمد احمدي بيرجندي ، انتشارات مدرسه .

6- شيوه ي آموزش املاي فارسي و نگارش ،سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي .

7 شيوه نامه ، مركز نشر دانشكاهي .

8- غلط ننويسيم ، ابوالحسن نجفي ، مركز نشر دانشگاهي .

9 - فرهنگ املاي فارسي ، محمد جواد شريعت ، انتشارات اساطير .

10 فرهنگ املايي ، جعفر شعار ، انتشارات امير كبير .

 

 

                                                                                                        پدرام و برکام باشید . 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه 1387/03/21ساعت   توسط   |